اتریوم چیست؟
اتریوم در سال ۲۰۱۵ راهاندازی شد و بزرگترین تفاوت آن با بیتکوین این است که فقط یک ارز نیست، بلکه یک بستر برنامهپذیر است. روی اتریوم میتوان قرارداد هوشمند نوشت — کدی که بدون واسطه و دقیقاً طبق شرایط از پیش تعیینشده اجرا میشود.
بخش بزرگی از اکوسیستم امروز ارز دیجیتال روی اتریوم بنا شده است: صرافیهای غیرمتمرکز، پروتکلهای وامدهی، استیبلکوینها و توکنهای استاندارد ERC-20 همگی از این شبکه استفاده میکنند. وقتی میگوییم یک توکن «روی اتریوم» است، یعنی قواعدش را قراردادی روی همین شبکه اجرا میکند.
اتر (ETH) ارز بومی این شبکه است و کارمزد اجرای هر تراکنش با آن پرداخت میشود؛ کارمزدی که گس نامیده میشود و مقدارش به شلوغی شبکه بستگی دارد، نه به مبلغ تراکنش. انتقال سادهی اتر ارزانتر از اجرای یک قرارداد پیچیده تمام میشود.
اتریوم در سال ۲۰۲۲ با رویدادی به نام مرج از الگوریتم اثبات کار به اثبات سهام مهاجرت کرد و مصرف انرژی شبکه بیش از ۹۹ درصد کاهش یافت. از آن پس، دارندگان اتر میتوانند با سپردن دارایی خود در شبکه، در تأمین امنیت آن مشارکت کنند.
اتریوم سقف عرضهی مشخصی ندارد، اما بخشی از کارمزد هر تراکنش سوزانده و برای همیشه از گردش خارج میشود. در دورههای پرترافیک، این سوزاندن میتواند از تولید واحد جدید پیشی بگیرد.
کارمزد گس در اتریوم چگونه محاسبه میشود؟
کارمزد اتریوم به مبلغ تراکنش بستگی ندارد، بلکه به میزان محاسباتی که شبکه باید انجام دهد و به شلوغی لحظهای شبکه وابسته است. انتقال سادهی اتر ارزانترین عملیات ممکن است؛ اجرای یک قرارداد پیچیده میتواند چند برابر آن هزینه داشته باشد.
یعنی جابهجایی صد دلار و صد هزار دلار اتر عملاً کارمزد یکسانی دارد. همین موضوع اتریوم را برای انتقالهای بزرگ بهصرفه و برای پرداختهای خرد گران میکند.
استیکینگ اتریوم یعنی چه؟
پس از مهاجرت اتریوم به اثبات سهام، امنیت شبکه بهجای توان محاسباتی بر سپردهی اعتبارسنجها استوار است. دارندگان اتر میتوانند دارایی خود را در شبکه بسپارند و در ازای مشارکت در تأیید تراکنشها پاداش بگیرند.
در مقابل، این دارایی برای مدتی قفل میشود و اعتبارسنجی که وظیفهاش را درست انجام ندهد بخشی از سپردهاش را از دست میدهد. استیکینگ سود بدون ریسک نیست؛ سود در ازای پذیرش تعهد است.
توکن ERC-20 چیست و چه ربطی به اتریوم دارد؟
ERC-20 یک استاندارد است، نه یک شبکهی جدا. توکنی که ERC-20 است، قواعدش را قراردادی روی همان بلاکچین اتریوم اجرا میکند و کارمزد انتقالش هم با اتر پرداخت میشود.
نتیجهی عملی مهم: برای انتقال یک توکن ERC-20 باید مقداری اتر هم داشته باشید، حتی اگر خود آن توکن را بهاندازهی کافی دارید. نداشتن اتر یعنی توکن در حساب میماند و قابل جابهجایی نیست.
